Active Image

Samanyolu Artık İki Kollu

Gökbilimciler Samanyolu'nun neye benzedeğini hiç bir zaman bilemediler. Bir kere biz Samanyolu'nun içinde yer alıyoruz ve Samanyolu'na kuş bakışı bakmamız imkansız.

Fakat NASA'nın Spitzer Uzay Teleskobu konuya aydınlık getirmeyi başardı.

 

 

 

 

NASA Jetli İtki Laboratuvarı
 Active Image

İki ana kollu haliyle Samanyolu

Resim: NASA 

Spitzer Uzay Teleskobu gösterdi ki Samanyolu şimdiye kadar düşünülenin  aksine 4 değil 2 ana kola sahip.

Wisconsin Üniversitesi'nden Robert Benjamin, Amerikan Astronomi Topluluğu'nun 212. buluşmasında "Spitzer bize Samanyolu'nun yapısı hakkında tekrar düşünme olanağını sağladı" diye konuştu. "Eski  kaşifler Dünya'nın haritasını nasıl çıkardılarsa bizde öyle yapacağız"

Gökadamızın iki kollu halini gösteren temsili resmini aşağıdaki adresten bulabilirsiniz: 

http://www.nasa.gov/mission_pages/spitzer/multimedia/20080603a.html 
 

1950 yılından beri, gökbilimciler Samanyolu'nun haritasını çıkarıyorlar. İlk modeller gökadamızdaki gazın radyo gözlemlerine dayanıyordu ve Cetvel(Norma), Kalkan-Erboğa(Scutum-Centaurus), Yay(Sagittarius) ve Kahraman(Perseus) adında 4 ana koldan oluşuyordu. Güneş Sistemimiz ise Yay ve Kahraman kolları arasındaki Avcı(Orion) adlı küçük kolda yer alıyor.

"Yıllardır Samanyolu'nun yalnızca bir kısmı incelenerek ya da tek bir yöntem kullanarak haritalar çıkarıldı fakat modeller birbiriyle karşılaştırılınca her zaman birbirini tutmuyor." diye ekliyor Benjamin.

Benjamin ve meslektaşları 2005 yılında gökadanın çubuğu hakkında bilgi edinmek Spitzer'ın kızılötesi dedektörlerini kullanmışlar ve sonuç: Çubuğun gökada merkezinden, tahmin edilenden daha uzağa genişlemiş olduğu.

Şimdi bilimadamları Spitzer'ın çektiği, gökyüzünün bir taraftan öbür tarafa 130o genişliğinde ve gökadanın merkez düzleminin 1o aşağısı ve 1o yukarısı aralığında  kızılötesi resimlere sahip. Bu kapsamlı mozaik, 800.000 enstantane fotoğrafı ve 110 milyon yıldızı kapsıyor.

Benjamin yıldızları sayısını hesaplayan bir yazılım geliştirmiş. Kendisi ve takım arkadaşları Kalkan-Erboğa Kolu'nu incelerken spiral koldan beklenenden çok fazla yıldız saptamışlar. Fakat Yay ve Cetvel kollarını incelediklerinde aynı şeyle karşılaşmamışlar.4. kol Kahraman ise gökadanın diğer tarafında kaldığı için Spitzerın çektiği fotoğraflarda görülmüyor.

Bu verilere göre gökadamız bir çok gökadada görüldüğü gibi iki ana kola sahip olan çubuklu gökadalara benziyor. Bu büyük kollar Kalkan-Erboğa ve Kahraman, çok yoğun bir şekilde genç,parlak yıldızları ve  yaşlı yıldızları(kırmızı dev) içeriyor. İki küçük kol olan Yay ve Cetvel ise gaz ve genç yıldızların oluşturduğu gaz yıldız karışımını içeriyor.

Benjamin, "şimdi gökadanın kollarını çubuğa uydurabiliriz. Tıpkı yap-boz parçası gibi." diyor. "Ve şimdi ilk kez yapıyı,kolların pozisyonunun ve genişliğinin haritasını çıkarabiliriz". Daha önceki sonuçlar da Samanyolu'nun iki ana kollu olduğunnu ima ediyordu fakat bu sonuçlar açık değildi ve kolların genişliği ve pozisyonu bilinmiyordu.

Spitzer hakkında ayrıntılı bilgi için: 

http://www.spitzer.caltech.edu/spitzer ve http://www.nasa.gov/spitzer

adreslerini ziyaret edin.

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*