SOHO: Dünya’nın En İyi Kuyruklu Yıldız Avcısı

Eğer ünlü kuyrukluyıldız kaşiflerini bir listede düşünürseniz Rob McNaught (57), Gene ve Carolyn Shoemaker (32), David Levy (22), ve hatta Caroline Herschel gibi yetenekli gözlemcilerin isimlerini baş sıralarda görebilirsiniz.Tabi söz konusu Güneş ve Heliosferik Gözlemevi (Solar and Heliospheric Observatory- SOHO) olunca işler biraz değişiyor.


1995’te fırlatılan SOHO Güneş çalışmaları için tasarlandı, kuyruklu yıldızları keşfetmek için değil.Ancak son 300 yılda gökbilimciler tarafından bulunandan daha fazla kuyruklu yıldız kaydetti.
Telif Hakkı: NASA/ESA/ Alex Lutkus

Şimdiye kadar kaydedilen kuyruklu yıldız keşiflerinde en çok sayı bir insana değil yaşlanmaya yüz tutmuş SOHO’ya ait. Sadece bir kaç gün önce SOHO 2000. kuyruklu yıldızını keşfetti! 1990’lardan bu yana en yakın rakibi olan otomatik yer tabanlı gökyüzü taraması yapan (özellikle asteroidler için) LINEAR Teleskobu’ndan çok daha fazla.

1995 yılında Güneş aktivitelerini gözlemlemek için gönderilen SOHO, ayrıca Güneş’e çok yakın geçen (ve içine düşen) çok sayıda kuyruklu yıldızı da yakalıyor. 5 yıl once 1000. Kuyruklu yıldızını işaretlediğini düşünürsek tasarlanma amacı olmayan bu konuda gerçekten çok başarılı olduğunu görüyoruz.

Buna rağmen SOHO, tüm bu kuyruklu yıldızları tek başına bulamaz tabiki. Görevdeki biliminsanları herhangi biri keşfedildiğini zaman alarm zilleri ve flaşlarla uyarılmıyorlar. Bunun yerine hemen hemen her durumda, LASCO (Large Angle and Spectrometric Coronagraph Experiment ) ‘dan aldıkları gerçek zaman görüntülerinde hareket eden cisimleri gözlemleyen dünyanın her tarafından düzinelerce amatör gökbilimci bu konuda ajanlık yapmakta.

SOHO’nun 1.999. ve 2.000. kuyruklu yıldızını tespit eden Marcin Kusiak Krakow, Polonya’dan bir gökbilim öğrencisi. Son üç yılda 100’den fazla SOHO kuyruklu yıldızının casusluğunu yaptığını düşünürsek gerçekten bu iş için keskin bir göze sahip olsa gerek.

SOHO’nun 2000. Kuyruklu yıldızı burada LASCO koronagrofik görüntüde gösterilmekte. 26 Aralık 2010’de Polonyalı gökbilimci Marcin Kusiak tarafından tespit edildi.
Telif Hakkı: SOHO/Karl Battams

2006’da fırlatılan Güneş Karasal İlişkileri Gözlemevi( Solar Terrestrial Relations Observatory-STEREO)’nin de yardımıyla araştırmacılar şimdi Güneş koronasını gözlemlemek için 2 robotik göze sahip. Bu durum aynı zamanda kuyruklu yıdız avcıları taramak için daha fazla görsele sahip anlamına da geliyor.
LASCO her 12 dakikada bir bir çift korognafıyla 21 milyon kilometrelik yakın Güneş çevresinin görüntülerini çekmekte. Geçtiğimiz Ağustos ayında yer kontrolleri daha fazla bant genişliği vermek amacıyla uzay aracının uzaktan ölcümünü yeniden biçimlendirdi. Bu durumun sebebi ise, NASA’nın son Güneş izleyicisi, Güneş Hareketleri Gözlemevi,’nin LASCO’nun yeterliliklerinde bir kameradan yoksun olması.
Eğer sizde SOHO ve STEREO’nun görüntülerinde kuyruklu yıldız bulmak istiyorsanız, resmi sungrazer internet sitesini ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca kaynak olarak kullandığımız sky&telescope adlı internet sitesinde eski SOHO kuyruklu yıldız avcılarından Tony Hoffman’in bir yazısını ve tartışma gruplarında da kuyruklu yıldız avcıları adlı bir konu başlığını bulabilirsiniz.

Kaynak: Sky&Telescope

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*