27-28 Temmuz Hakkı Ögelman Gözlem Geceleri

Yaz ayları genellikle bulutsuz bir gökyüzü sunduğu için gözlem yapmak için kaçınılmaz bir dönem. Bu yaz ise daha da şanslıyız. Güneşin batışından gece yarısına kadar ki zaman aralığında bile birçok gezegeni çıplak gözle gözlemek mümkün. Bunlar arasında; Venüs, Jüpiter, Satürn ve Mars var. Çıplak gözlem görülmesi zor olsa da Neptün de gökyüzünde olacak. Bu dönemlere […]

Günün Gökbilim Görüntüsü – 18.07.18 – Mars’ta Karanlık Eğim Çizgileri Bölünüyor

Mars’taki bu karanlık şeritleri oluşturan etkenler nedir? Kimse tam olarak emin değil. Bazı tahminler, etkenlerin toz çığları, kaynayan kuru buz kızakları ya da sıvı su akıntıları olduğu yönünde. Bildiğimiz şey ise çizgilerin hafif toz yüzeyiyle gerçekleştiği ve bunun sonucunda derinlerdeki karanlık yüzeyin ortaya çıktığı. Mars’ta buna benzer çizgiler, senelerdir kaydediliyor. Bu çizgiler, mevsim geçişince görünüşünü değiştiren […]

Günün Gökbilim Görüntüsü – 20.07.18 – Çaydanlık ve Samanyolu

Yay takımyıldızındaki Çaydanlık yıldız deseninin içindeki tanınan yıldızlar, Dünya’da sessiz, karanlık bir gecede, ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Ölüm Vadisi’nin üzerinde Samanyolu ile poz veriyor. Bu eşşiz sahne, Racetrack Playa (Koşu Yolu Sahili) bölgesine giden pürüzlü yolda, tahta levha ile göze çarpan, çaydanlıklarla donatılmış Çaydanlık Kavşağı’nda çekilerek daha da ilginç bir hale bürünmüş. Samanyolu Gökadası’nın merkezi yönünde, […]

Günün Gökbilim Görüntüsü – 10.07.18 – Paris’te Havai Fişeklerin Üstünde Gece Bulutları

Kuzey gece parlayan bulutu gözlemleme dönemi geldi çattı, kutlama zamanı! Küçük buz kristallerinin belirli şartlarda yukarı havayuvarda oluşturduğu gece parlayan bulutlar, yaz mevsiminin sonuna doğru gün batımında gün ışığının bulutları aşağıdan aydınlatmasıyla görülebilir. Gece bulutları şu ana kadar bildiğimiz en yüksek bulutlar olmakla birlikte, aslında yerden gözlemlenebilen ortayuvar kutup bulutları olduğunu biliyoruz. 2007 yılından beri […]

Günün Gökbilim Görüntüsü – 11.07.2017 – Simbiyotik R Aquarii

Bir yıl içerisinde parlaklığının nasıl değiştiğini dürbünle bile gözlemleyebilirsiniz. Değişen yıldız R Aquarii aslında birbiriyle etkileşimde bulunan ve birbirlerine yakın, simbiyotik bir ilişkide olan iki yıldızın oluşturduğu bir çift yıldız sistemi. Bizden 710 ışık yılı uzakta konumlanmış bu ilginç sistemin içindeki soğuk kırmızı dev ve sıcak, yoğun beyaz cüce ortak kütle merkezlerinin etrafında ortak yörüngelerinde […]

Günün Gökbilim Görüntüsü – 07.07.18 – Kuzey’de Bir Yaz Gecesi

Günlerden 3 Temmuz, Kuzey Danimarka. Yazın bir gece yarısında nehir kıyısında oluşan bu ürkütücü sis, gökyüzündeki bu eşsiz manzarayla birleşince, tatlı rüyalardan fırlamış bir görüntü elde ediyoruz. Ufuk çizgisinin altında kalan Güneş’ten gelen kırmızı ışık, yere yakın konumda olan bulutlara ürkütücü bir renk katmış. Uzayın kenarında oluşan gümüş renkteki “hayaletimsi” cisimler ise aslında gece bulutları. […]

Günün Gökbilim Görüntüsü – 28.05.2018 – Tozlu Yedi Kız Kardeş

Resimdeki o şey gerçekten Ülker yıldız kümesi mi? İçinde barındırdığı mavi yıldızlarla tanınan Ülker, bu kızılötesi ışıkta gösterilen resimde etraftaki toz tabakasının yıldızlardan daha parlak olduğu görülüyor. Bu resimde üç kızılötesi renk görünebilir renge dönüştürülmüş (R=24, G=12, B=4.6 mikron). Görüntünün temelleri ise NASA’nın WISE uzay aracı tarafından çekilmiş. Yedi Kız Kardeş olarak adlandırılmış ve M45 […]

Günün Gökbilim Görüntüsü- 18.05.2018- Kutup Yıldızı’na Lazer Saldırısı

Yayılan güçlü lazer ışınları, bir drone tarafından havadan görüntüdeki gibi yakalandı. Bu fotoğraf 8.2 metre yarıçapa sahip yeryüzü teleskoplarından olan Paranal Gözlemevi’nin en büyük teleskobundan çekilmiştir. Gözlemevinin 4 Lazer’li Kılavuz Yıldızı Tesisi’nin bir testi sırasında ateş eden lazerler, yapay kılavuz yıldızları yaratarak atmosferdeki türbülansın bulanıklaştırma etkisine karşı mücadele ediyorlar. Bu teleskobik görüntü alında kutup yıldızının yüksek […]

Ayın Gökbilim Sesi – 05.2018 – ‘Samanyolu Blues’

Bu müziksel ifade Samanyolu Galaksimizin nasıl döndüğünü ”duymamızı” sağlıyor. Radyo teleskopları  Galaksimizdeki gazların farklı hallerini incelemek adına bir çok farklı spektral emisyon çizgisini gözlemliyor. Ayrıca gök bilimciler bu çizgilerdeki Doppler kayması miktarını ölçerek gazların hızlarını hesaplayabiliyorlar. Peki bu gözlemlerden birisini müzik notalarına çevirirsek ne olur? Ölçülen hızlar bir ”blues’‘ ölçeği üzerine yerleştirilmiş. Duyduğunuz her nota […]

Nostalji Günün Gökbilim Görüntüsü – 06.02.1998 – Doğum Günün Kutlu Olsun Jules Verne

Pazar günü (8 Şubat) Jules Verne 170. yaşına girmiş olacak. (Fransa’nın Nantes kentinde 8 Şubat 1828’de dünyaya gelmiştir.) Makinelere ömrü boyunca hayranlık duyan Verne, “Olağanüstü Yollar”dan bahsettiği çalışmalarda bulunmuştur: 80 Günde Devri Alem, Dünyanın Merkezine Yolculuk, Denizin Altında Yirmi Bin Fersah buna örnek verilebilir. Üç maceraperestin üstlendiği gorevin hikayesini anlattığı “Ay’a Yolculuk” kitabını 1865’te yayınlamıştır. Verne’nin karakterleri […]